Leen en ik liepen al een tijdje rond met het idee om te trouwen. Gezien onze belangstelling en interesse voor Indianen leek het ons heel bijzonder om, als dat mogelijk was, bij de Indianen in Amerika in het huwelijk te treden. We wisten dat dit geen eenvoudige klus zou worden maar we wilden het toch proberen. Hierbij een verslag van onze poging hiertoe én het uiteindelijke resultaat.
Om te beginnen zijn wij naar de Western Experience gegaan in Den Bosch. Hier zou namelijk een optreden zijn van de "FIRST NATION DANCE COMPAGNIE". Tijdens het eerste optreden dat wij daar zagen, sprak Richard Donaghey, de directeur van de First Nation, de aanwezigen toe. Hij vertelde dat als je een reis wilde maken naar de Indianen er een kraam was waar dit geboekt kon worden. Ik ben natuurlijk snel naar die kraam toegegaan en legde aan een van de medewerkers ons plan uit en vroeg of dit realiseerbaar was. Ze begonnen daar redelijk moeilijk over te doen met als uitkomst dat het in hun ogen niet uit te voeren was. Er stond echter iemand bij die het gesprek had opgevangen en deze persoon zei tegen ons: "Waarom vraag je het niet aan de Indianen zelf?"
Wij vonden dit een briljant idee, dus met dit voornemen togen wij naar de stand van de Indianen. Ook hier werd ons uitgelegd dat het heel moeilijk lag. Ze zeiden dat we het nog maar eens aan Richard moesten vragen. Inmiddels was het optreden afgelopen en Richard rondde het optreden af door nog wat over Indianen te vertellen. Zo zei hij onder anderen dat als Indianen je mogen, ze grapjes over je maken. Als ze daarentegen niets met je op hebben laten ze je links liggen. Dit sprak mij zeer aan (en later hebben we dit ook aan den lijve ondervonden).
Visitekaartje
Aan het eind van zijn gesprek liepen alle mensen naar hem en de andere Indianen toe om op de foto te gaan. Ik ben toen ook naar hem toegelopen met een snel kloppend hart in mijn keel omdat ik wist dat als dit niets werd het onmogelijk zijn om ons plan uit te voeren. Ik sprak hem aan en legde in een paar woorden uit wat ik graag zou willen. Hij keek mij indringend aan en zei: "Hier heb je mijn visitekaartje, schrijf mij maar". Ik ging weer terug naar Leen en vertelde dat hij het niet afkeurde en dat we hem moesten schrijven. Vervolgens zijn we de beurs gaan bekijken. Wij liepen van de ene zaal naar de ander, tot wij op een gegeven moment Richard tegen kwamen. Hij sprak ons aan en zei: "Jullie willen echt bij ons trouwen?" Wij bevestigden dit nogmaals. Hij vertelde ons dat hij dit wel voor ons kon regelen maar dat hij dit niet kon bespreken waar iedereen bij was. Het ligt gevoelig en als hij toestemt waar iedereen bij is zou ‘íedereen’ het wel willen. Aan het eind van ons gesprek spraken we af dat we elkaar zouden schrijven.
De eerste ontmoeting
De eerste ontmoeting kwam tot stand nadat we wat met elkaar geschreven hadden. Dit gebeurde met behulp van een kennis omdat mijn Nederlands al niet zo goed is, dus laat staan mijn Engels c.q. Amerikaans!
Het bleek dat de Indianen naar Nederland kwamen en wel om hier een Indianenmuseum op te zetten. Dat zou gebeuren in het Autotron te Rosmalen. Hier zouden wij elkaar ontmoeten. Tijdens deze ontmoeting werden wij voorgesteld aan Tommy Draper. Tommy Draper zou het trouwplan gaan voorbereiden aangezien Richard zelf te druk was om het te doen. Tijdens dit gesprek hebben wij wat gewoontes besproken en wat we wel en niet moesten doen op het reservaat. Zo werd ons ook verteld dat wij als we op het reservaat rond zouden lopen en speerpunten of iets dergelijks zouden vinden, wij dit niet konden meenemen omdat Indianen dit zien als grafschending. We hebben het verder ook gehad over eetgewoontes, Leen was bang dat ze gekke dingen moest eten (ha ha ha), waarop Richard zei: "Je denkt toch ook niet dat ik haringen eet." Tommy vertelde dat we het best in oktober konden komen, aangezien dat het mooiste jaargetijde is. Dan is de temperatuur lekker aangenaam en het is droog. Tommy vertelde dat hij de attributen wel zou regelen en ook voor de kleren zou zorgen. Deze werden gemaakt door familie van hem.
De reis
Op 3 oktober 1999 was het dan zover. We hadden niet echt een planning voor onze reis gemaakt. Wat alleen vast stond was dat we gingen trouwen bij Tommy en Laura en dat onze reis zou eindigen in Las Vegas. Wij zijn vertrokken vanaf Schiphol naar Washington D.C. (8 uur vliegen) – Denver (4uur vliegen) - Farmington (2 uur vliegen).
In Farmington werden we opgewacht door Tommy, zijn vrouw Laura en Tierra, hun dochter. Dit was de eerste verassing want we hadden afgesproken dat wij ze zouden bellen als wij aangekomen waren. Bij aankomst bij hun thuis viel het ons op dat ze een behoorlijk groot huis hadden. De eerste dagen verbleven we alleen bij het huis van Tommy en Laura omdat ze overdag allebei moesten werken. Dit was wel een beetje een raar begin want zeg nu zelf, als je naar Amerika gaat wil je natuurlijk van alles zien en alles doen.
Maar het gaf ons wel een stukje rust. We wandelden over het reservaat en zaten wat in de zon. Overal waar je liep in hun huis stonden bekers die ze gewonnen hadden met het zogeheten Powwow dansen.
Trouwringen
Als Laura 's middags uit haar werk kwam, ze was schooljuf op de reservaatschool, nam ze ons mee om het een en ander te bekijken. Het eerste weekend was er een Fair. Dit is een festiviteit waar ze het feest vieren van het veranderen van het weer. Het heet "The Changing Weather Ceremonie. Er was van alles te doen, compleet met een kermis, een rodeo, een Powwow Indianendanswedstrijd en een Indianenmarkt. Ook waren er verscheidene tenten: één met zelf gemaakte spullen en één met projecten om de jeugd op de reservaten naar school te krijgen en van de drank en drugs af te houden. En, niet onbelangrijk, op de markt stond een stand met een edelsmid die later onze trouwringen heeft vervaardigd!
Trouwkleren
Tot op de avond voor het trouwen wisten we nog steeds niet hoe het allemaal zou gaan verlopen. Het enige dat ze zeiden was: "Het komt allemaal goed". Op deze avond werden ons voor het eerst onze trouwkleren getoond. Ik had zelf een witte broek meegenomen omdat dat te moeilijk was om op afstand te laten maken. De volgende dag zaterdag zou de ceremonie plaatsvinden. Wij hadden verwacht dat de ceremonie plaats zou vinden in het huis van Tommy en Laura. Maar in plaats daarvan gingen we naar Tommy zijn moeder, die echt helemaal buiten de bewoonde wereld woonde. Tommy vertelde ons dat zij nog de enige was met een Hogan, een traditionele woning waar ze altijd de familie-ceremonies houden. Leen kreeg instructies over hetgeen zij moest doen.:
Hogan
Op de trouwceremonie draagt Leen de traditionele Navajo-kleding en –haardracht, met in haar hand een trouwmandje. Het trouwmandje symboliseert een Hogan met de familie er in. Deze vormen een cirkel van allemaal puntvormige figuren met een opening; dit is de ingang van de Hogan en deze is, zoals alle Indianenwoningen, altijd op het oosten gericht. De achterliggende gedachte hiervan is de opkomende zon. In het trouwmandje zat een mengsel van maïspoeder en water. Dit was samengesteld door de moeder van Tommy. Leen moest met de mand de Hogan binnen lopen, waar de familie en ik in spanning zaten te wachten.
Medicijnman
Leen kwam naar binnen lopen en ging naast mij zitten. Ik zat met mijn gezicht naar de opening van de Hogan, voor mij lag een kleedje met een waterkruikje. Nadat Leen naast mij was komen zitten, moesten we onze handen wassen. Leen had het mandje met de opening in het figuur naar de deur van de Hogan geplaatst. De vader van Laura kwam voor ons zitten, hij zou de ceremonie gaan leiden. Hij was in opleiding bij een medicijnman. Ook dit was weer een verrassing, aangezien wij dachten dat Tommy dit zou doen. Voordat de ceremonie begon vertelde Tommy dat zijn familie (die aan mijn kant zat) mijn familie was en dat ik altijd bij hen terecht zou kunnen als wij in Amerika zouden zijn. En hetzelfde was bij Leen het geval, aan haar kant zat de familie van Laura.
Ceremonie
De ceremonie vond plaats in het Navajo's, de traditionele taal van de Navajo Indianen en werd door Tommy in het Amerikaans vertaald. Tijdens de ceremonie legde Laura's vader uit dat ik uit het mandje moest eten. Ik moest een hap uit het midden en vervolgens uit de vier wind richtingen nemen. Daarna was Leen aan de beurt. Het goedje smaakte niet echt lekker. De familie wist dit natuurlijk wel en lachte. Ze zeiden dat ik grotere happen moest nemen. Toen wij geweest waren deed Laura's vader hetzelfde.
Hierna kwam de rest van de familie aan de beurt. De oudere generatie deed ook nog een ritueel bij het opstaan, nadat ze het goedje hadden gegeten. De jongere generatie moest nog uitgelegd worden hoe het werkte. Tegenwoordig is het zo dat Indianen net zo trouwen als wij, alleen voor diegenen die het leuk vinden doen ze het traditioneel. Na de ceremonie moesten we de ringen omdoen. De ringen zijn zilver met turkoois, dit is het handels merk van de Navajo indianen.
Eten
Hierna werd er gegeten. Er werden Navajo taco’s opgediend, iets waar de Navajo indianen bekend om zijn, en biefstuk. Deze was klaar gemaakt op een doorgezaagde ton waar een BBQ van gemaakt was. Hierna, we zaten inmiddels al wel propvol, werd er een hele mooie taart naar binnen gebracht. Deze werd aangeboden door Tommy en Laura.
Cadeaus
Na dit alles hebben wij cadeaus uitgedeeld aan de mensen die aanwezig waren. Dit om ze te bedanken voor hun aanwezigheid. Er was familie die uren hadden gereden om aanwezig te kunnen zijn bij de ceremonie. Wij wisten niet dat ze zouden komen maar we vonden het heel bijzonder dat ze er zo graag bij wilden zijn. Wij kregen ook van hun cadeaus. Bij het uitdelen van de cadeaus wist de moeder van Tommy niet goed wat ze er mee aanmoest, maar toen Tommy aangaf dat het goed was pakte ze het toch uit. Tommy vertelde later dat zijn moeder het eerst heel eng vond dat wij naar haar toekwamen om te trouwen. Aan het einde werd nog even een mooie groepsfoto gemaakt waar iedereen op stond.
Wij zijn deze mensen heel erg dankbaar dat ze dit allemaal voor ons hebben gedaan. Ahehee, dit betekent bedankt in het Navajo's!
Uitstapjes
AZTEC RUINS
Dit is ruïne uit de oudheid op de foto is een kiva te zien een soort gebedshuis. Als je hier naar binnen liep begon er indianen liederen te spelen.
FOUR CORNERS
Dit is een vier statenpunt: van de staten Arizona, New Mexico, Colorado en Uta.
MISS INDIAN WORLD
Zij was aanwezig tijdens de Fair, zij trok rond van Fair naar Fair.
Voor het thuisfront hadden we toch maar besloten om een feestje voor familie en vrienden te organiseren.
Shayan Richet is een halfbloed indiaan die overal optreedt in Nederland en in het buitenland. We hadden hem bereid gevonden om op ons feest een Powwow dans te laten zien en een aantal nummers op zijn fluit te spelen.